Bomen vormen een fascinerend en onmisbaar onderdeel van onze buitenactiviteiten. Kinderen zijn er gek op, maar benaderen dat takkige gevaarte elk vanuit hun eigen perspectief. Een klein pleidooi voor boompje klimmen…
Beluister deze blog 🎧
Als start van onze activiteiten laat ik kinderen de eerste vijf minuten vaak even vrij verkennen. Je kunt er ‘donder’ op zeggen dat er een of twee in een boom belanden. Soms klinkt er kreet: ‘Hoe kom ik er weer uit?’
Verschillen in boombenadering
Het is een prachtig schouwspel om te zien. Elk kind kiest daarbij zijn eigen benaderingswijze. De een observeert de boom alsof het een technisch bouwwerk is, de ander ziet het als uitnodigend klimobject, weer een ander blijft met een zekere eerbied op afstand staan kijken.
Die verschillen in benadering maken dat boomklimmen tot een interessant fenomeen. Het opent meestal de weg naar een verkennend gesprek. Want wat komen we allemaal tegen als we zo’n boom bestuderen of beklimmen? Is een boom stevig of juist zwak? En hoe zie je dat?
Wie een groep kinderen bij een boom observeert, ziet geen juiste of verkeerde aanpak. Je ziet verschillende manieren van leren. Sommige kinderen verzamelen eerst informatie. Andere kinderen zijn juist op zoek naar een ervaring. En weer andere kinderen hebben tijd nodig voordat ze besluiten dat de uitdaging bij hen past.
Natuurlijke neiging naar gevaar
Onderzoek van Ellen Beate H. Sandseter laat zien dat kinderen van nature worden aangetrokken tot uitdagingen waarbij hoogte, evenwicht en onzekerheid een rol spelen. Niet omdat ze gevaar zoeken, maar omdat ze hun mogelijkheden willen verkennen. Het is voor kinderen een natuurlijke manier om vaardigheden te ontwikkelen die helpen bij het omgaan met onzekerheid, spanning en risico’s.
Bekijk/beluister haar bevindingen in deze boeiende keynote 👇
Onderzoeker Mariana Brussoni beschrijft dat kinderen juist door zelfgekozen uitdagingen leren om risico’s goed in te schatten. Die vaardigheid wordt ook wel “risk competence” genoemd: het vermogen om gevaren te herkennen, af te wegen en er verstandig mee om te gaan.
Vanuit volwassen perspectief zien we dat boompje klimmen vaak als een risicovolle onderneming, met het nodige blessureleed als dreigende consequentie. Maar als je bedenkt dat een kind er voldoening uit haalt om zelfstandig op onderzoek uit te gaan, eventueel besluit om grenzen te verleggen en uiteindelijk een kleine overwinning boekt als het een hindernis bedwongen heeft, dan kun je niet anders als inwendig glimlachen en zelfs een beetje trots op ze zijn.